SITUARSE NO PRESENTE PARA PREVER AS RESPOSTAS

O sentido da anticipación é fundamental nunha modalidade deportiva na que a toma de decisións ten de ser inmediata. “Flow”,  fluír, é a obra cumio do psicólogo e escritor croata, profesor na Universidade de Chicago, Mihalyi Csikszentmihalyi

“Un libro básico en la redefinición de la subjetividad humana. En este best seller mundial, la psicología, la filosofía y el humanismo se unen para responder a una pregunta fundamental: ¿Qué es la felicidad? Partiendo de la base de que todo ser humano alguna vez ha vivido un «estado de experiencia óptima», el autor señala las características y el modo en que toda persona puede ser capaz de superar sus conflictos emocionales y llegar a una genuina calidad de vida. «Una gran contribución a la educación del público sobre el carácter positivo de los más profundos anhelos humanos.» The New York Times Magazine [comentario en Casa del Libro].

Ainda máis, o profesor Csikszentmihalyi desenvolve idénticos principios teóricos no campo dos deportes na obra: FLOW IN SPORTS: THE KEYS TO OPTIMAL EXPERIENCES AND PERFOMANCES.

O fluxo, esa toma encadeada de decisións sen resistencias e que semella interiorizada obedece con todo a un traballo previo de posta en situacións que logo van ter lugar na competición durante miles de veces, ata que as mellores respostas se producen cun ar de aparente automatismo (e así sucede en boa parte). O outro ingrediente para acadar a excelencia prodúcese cando o fluxo xa está conseguido e non é outro que a creatividade: a capacidade para innovar, para tomar decisións estratéxicas singulares, intelixentes, que dan un selo de identidade, un ADN diferencial ao xogador. 
Só desde a focalización, a instalación no presente, pódense tomar decisións nas que prime a intuición, entendida como o summum da sabedoría adquirida polas experiencias acumuladas de causa-efecto. Decídese un golpe, unha intensidade, unha traxectoria polas expectativas de éxito, tendo en conta os resultados obtidos anteriormente. Téñense ademais en conta as consecuencias con relación ás posibles respostas do contrario, os efectos sobre a disposición, colocación e reacción do propio compañeiro... e todo iso sen pasar por alto circunstancias como: presión das bólas, condición da superficie e as paredes, altitude do lugar do partido, características da pá, etcétera, etcétera, etcétera.

Semella imposible resumir todas as variables que interveñen niso. O cerebro ten unha capacidade ilimitada para trazar redes neuronais capaces de manexar ao mesmo tempo inxentes cantidades de información dispoñibles para a continua e fluída toma de decisións e, ademáis, para facilitar o desempeño e evitar un exceso de ansiedade por sobre demanda ou pola sensación de perda de control, por crerse infradotado. O cerebro tamén ten preparado outro recurso moi útil para os supostos de máxima esixencia: a elección de obxectivos troncais desde un enfoque extraordinariamente selectivo e en orde á súa importancia no logro da maior eficacia posible. Así, algúns destes mantras poderían ser:

-flexión continua de pernas con baixada do centro de gravidade

-flotando na pista

-todas as bólas ao máis feble

-atacar o medio con bólas baixas

-restar sempre con globos ao pau longo

-sacar e subir

-bóla branda e cambio de ritmo con bóla vantaxosa

-crea, pasao ben,  adopta o mellor e máis enxeñoso en cada situación

-cero erros non forzados

-ángulos curtos buscando a malla...

...estratexias mentais que axudan a incrementar a concentración e que diferenzan ao xogador competitivo do que se dilúe ante os retos coma o zucre no café.

                                     ©imagen: Homsasport.com. (Trabajo de propiocepción)

© Entrada: Santi Casal. 2017

PAREJAS SINGULARES

Algunos jugadores con papel destacado en otros ámbitos de la sociedad se las arreglan –algunos mediando contraprestación económica- para formar pareja con un maestro a nivel autonómico o incluso nacional. 
Aznar lo tenía fácil para ganar el torneo de Oropesa del Mar. En un contexto de digestiones trabajosas de la paella o el arroz con bogavante contar con el concurso de Alberto Rodríguez Piñón era una garantía y un recurso que le permitía incluso competir con Corretja & Santana –aunque en esta pareja el elemento de la amistad se imponía al de la competitividad-. 

Hay ejemplos en todas las comunidades, en torneos autonómicos, de personajes con posibles dispuestos a pagar a su pareja de competición por alinearse con ellos aun salvándoles un abismo en el nivel deportivo. Pero no es eso lo más lamentable. Al fin y al cabo se trata de que todo se puede comprar. Lo lamentable sucede cuando el que paga ejerce de negrero y dirige palabras despectivas al crack por no cubrirle suficientemente las espaldas y, a la postre, por no llevarle a cotas altas de resultados recogidos en los cenáculos del onanismo deportivo y en la prensa del ramo.¿Donde está la frontera entre el deporte entendido como un juego y, por el contrario, su concepción como un negocio traducible en dinero a veces y otras, de manera sutil, en intangibles: chivato de status, prestigio social, juventud prolongada, personalidad destacada, atractivo, poder... dinero al fin?

                                          © diariodemallorca.es

© entrada: Santi Casal, 2017

NON HAI CLASES SOCIAIS

Cando se trata de desenvolver bós golpes na pista de 10 x 20 a pertenza a un status socioeconómico determinado é irrelevante. Calquera tipo etiquetado como pailaroco, cunha indumentaria pouco conxuntada e con ademáns bastos pode executar unha volea de revés impecable se antes aprendeu a facelo. Afortunadamente a práctica do pádel está ao alcance de calquera actualmente, coa posta a disposición de pistas municipais en moitos concellos, e o concurso dunha boa cantidade de instrutores e monitores impartindo clases subvencionadas. Iso sen contar coa cultura da autosuficiencia, tan asociada a este deporte.

Desapareceron os petiscos de empanada que con tanta xenerosidade o patrocinador do torneo puxera a disposición dos xogadores aproveitando que estes estaban na pista. As damiselas do Bridge esqueceron a compostura e achegáronse para arrasar con todo diante da mirada entre atónita e resignada dos encargados das billas da cervexa. O espectáculo repítese nun club ferrolán, onde unha norma non escrita prohibe pasar do mecachis, o caramba e o jolines no repertorio de exabruptos ao uso. Os familiares dos xogadores do club, vestidos con roupa de marca, atacan as empanadillas e as cocretas coma se non houbese mañá. O terceiro tempo parece deseñado para eles e non para os xogadores do encontro

Lembro unha ocasión en que fomos a xogar os pailáns ao club máis elitista de Galicia. Para ser socio ademais de dispor de 6000 euros para a entrada, é preciso cumprir outros requisitos que  fagan ao candidato merecedor á titoría dun membro veterano. O partido resolveuse ao noso favor porque non entrara nas previsións daquel grupo de suposta elite a loita, o traballo por riba das 140 pulsacións e a expectativa de que aquilo duraría moito. Ao fin, ningunearon o resultado dicindo que non se xogaban nada. Coma se nós necesitáramos explicacións por gañar!

É un gran valor do deporte o premio ao tesón e a nula importancia do apelido, o sangue, o status ou a ideoloxía cando do que se trata é de aplicarse con humildade e traballo

                                            © imagen: padelworldpress.es 

                       (Lamberti, exemplo -para os cheíñas- de humildade e trabalho nun crack)

© entrada: Santi Casal, 2017

Cabeza de rato ou cola de león?

Son dúas aspiracións tan contrapostas como o son os modelos de práctica aos que aspira o xogador. Detrás deles está o egocentrismo, os intereses particulares, ás veces por riba da dinámica de grupo. O principiante total mesmo agradece ser cola de león porque xogar cos mellores acelerará o seu proceso de aprendizaxe. Cando o xogador alcanza unha fase mesetaria, pode suceder que desexe mudar o seu obxectivo e facer súa a máxima “entre os cegos, o chosco é o máis sabio”. Nese mar calmo onde parece que os niveis se teñen estabilizado, o cabeza de rato satisfará a súa vaidade e o seu ego machucando nos colas de rato; ou pode que canse de estancarse e aspire a máis, mesmo a abordar o estado de cabeza de león. Ese é o reino dos estacazos, das curas de humildade, da clarificación de obxectivos e a posta a proba dos principios necesarios para a maduración. É nese mundo no que as paixóns semellan concentrarse nos logros tanxibles. Cando estes non se corresponden co traballo realizado e coas expectativas, prodúcese un estancamento no que se conserva o status de vaca sacra, máis polos froitos da memoria que polo contraste dunha realidade que se dulcifica con pretextos ben chuscos. É a clase dos que un día marcado no calendario gañáronlle a fulanito ou a menganito; é a clase dos que miran de esguello á bancada cando realizan unha diablura nos torneos churrasqueiros da urbanización. Por baixo deles, latexan incontables niveis de mundos e inframundos habilitados por coliñas de león, cabezas de rato e colas tamén de roedor: a feira das vanidades!

                                                    























© imagen: Alex.psicologia clínica: "egolatría"

© entrada: Santi Casal. 2017

La importancia del poder asertivo

La RAE define asertividad como la cualidad de expresar la propia opinión de una manera firme. El ejercicio del poder asertivo no tiene, pues, nada que ver con la mala prensa que a menudo se ha ganado en el imaginario colectivo la virtud de utilizar las palabras adecuadas para que los derechos no sean pisoteados impunemente.

La competición del pádel, por las propias características de este deporte, brinda durante un partido innumerables situaciones en las que los actos de afirmación deben ser expresados con libertad y con la energía precisa para ser tenidos en cuenta. El bote de la pelota, las líneas, las fronteras minúsculas entre el cristal, la malla, el suelo, la altura del bote que precede al saque, la invasión del campo  contrario o, más sutil, del territorio después de la línea de saque antes de que la bola cruce el mediocampo, los gritos cuando va a golpear el contrario, el cantar “out” antes de tiempo, los gestos fuera de lugar o amenazantes...

El pádel, como escuela de la vida, exige a los participantes que no desistan del deber de pronunciarse con sinceridad y energía sobre los hechos para que el juego se desarrolle en un clima de respeto a la igualdad de oportunidades. Todos hemos sentido vergüenza ajena y hemos sufrido alguna vez cuando hemos visto a una pareja empeñada en ganar a toda costa, robar bolas y amilanar a la contraria por mostrarse pusilánime.

Una vez que la falta de capacidad asertiva de una pareja queda en evidencia y se intuye que así va a seguir siendo hasta que acabe el partido, nosotros como espectadores no podemos intermediar en la resolución de conflictos dentro de la pista, cual sí lo puede hacer un juez federativo. Aun en este caso, no es una buena filosofía cifrar la administración de Justicia en figuras externas a la competitiva; parece a todas luces más adecuado desarrollar y potenciar los mecanismos de defensa y autoafirmación necesarios en origen para la supervivencia del modelo que cada individuo representa. El pádel como ejercicio de aprendizaje vital.

© Santi Casal, 2017